' अंतरी '

                       जेव्हा ' बेटा तू मोठा झाल्यावर काय होणार ? ' - मुलाखतकार ' मी लेखक होणार ! ' - असं प्रथम वर्षात शिकणारा दत्ता म्हणतो आणि ' तुला संतोष सर का आवडतात ? ' - मुलाखतकार ' ते माझी पप्पी घेतात म्हणून ! ' - असं अवघ्या चार वर्षाचा किशोर सांगतो... तेव्हा खरंच या तरुणाला सलाम द्यावासा वाटतो !!                        बीड जिल्ह्यातील आष्टी तालुक्यात पाटसरा या छोट्याशा खेडेगावात उसतोड कामगाराच्या पोटी जन्माला आलेलं आगळं पोरगं म्हणजे 'संतोष गर्जे' !! घरात दोन वेळचं खायला मिळायचा प्रश्न असताना... आपल्या बहिणीचं बाळंतपणातील पोर टाकून जीव सोडणं आणि तशा परिस्थितीत भाचीचा सांभाळ करता करता अशा कित्येक मुलांचे कित्तीतरी हाल होत असतील , त्यांचं काय असा विचार करून गेवराई या तालुक्याच्या गावापासून 3 किमी अंतरावर 'सहारा अनाथालय' उभारलेला हा पठ्ठ्या आजच्या तरुणांचा आदर्श ठरतोय...!               ही गोष्ट आहे एका अनाथांच्य...

                    रात्रीचे १२ वाजून २५ मि. ... किन्न काळोख , कशाच्यातरी आधाराने स्वतःला सांभाळून उभं राहावं लागतंय इतका प्रचंड वारा... धो - धो पाऊस... पायांखालून वेगाने जाणारं पावसाचं पाणी... आणि त्या रात्री आम्ही ३५ लोक १३९४ मी उंचीवर होतो... जे पाहायला मिळेल , जे अनुभवायला मिळेल ते सारं काही नवीन आणि अविस्मरणीय होतं... आम्ही आपल्या लाडक्या राजाच्या स्वराज्याची पहिली राजधानी म्हणून आजही डौलाने उभ्या असणाऱ्या राजगडावर होतो...                     बहामनी राजवटीपासून अस्तित्वात असणारा हा किल्ला सुरुवातीला मुरुम्बदेव किल्ला म्हणून ओळखला जायचा... पुण्याच्या नैऋत्येला ४८ किमी , वेळवंडी आणि गुंजवणी नद्यांच्या खोऱ्यात आणि आजूबाजूच्या डोंगररांगांमध्ये तीनही बाजुंना पसरलेला ; अवाढव्य किल्ला म्हणजे राजगड !! त्याकाळात वेढा घालण्यास अतिशय कठीण... सुवेळा माची , संजीवन माची आणि पद्मावती हि त्याची विस्तारलेली तीन मुखं... किल्ल्याच्या मध्यभागी उंच असा बालेकिल्ला... हे सारं काही मनात साठवत 'जय भवानी जय...

                         सात वर्षांपूर्वीची एक घटना आठवते , मी हायस्कूलमध्ये शिकत होते तेव्हाची !! आमच्या भागात एक प्रसिद्ध मंदिर आहे.  तिथे दरवर्षी मोठी यात्रा असते. या यात्रेत एक मोठे महंत -  महाराज येतात आणि वर्षभराचे भाकीत करतात. भाकीत म्हणजे भविष्य ( Prediction - प्रेडिक्शन ) . त्या मंदिराच्या भागातील , परीसरातील काही गावांकरिता ते लागू पडतं... तर सात वर्षांपूर्वी ; यात्रेनंतर शाळेत आम्हा मुलींमध्ये चर्चा सुरू झाली... गप्पांचा विषय साधारण आठवडाभर तरी ते 'भाकीत'चं होता. त्यावेळी बऱ्याच गोष्टी त्या महंत - महाराजांनी भाकितात सांगितल्या होत्या , त्यात एक भाकीत असं होतं की , "भागातील बारा वर्षांच्या मुलीला बाळ होईल" .                        त्या काळात हे ऐकल्यावर तेव्हाच्या शाळकरी मनाला प्रश्न पडणं काही गैर नव्हतं. मी तेव्हा खूप घाबरले होते.  माझ्या शाळेतील कुणी ती मुलगी नसावी ; म्हणून मी बराच वेळ बोटात बोट अडकून ( फिंगर क्रॉस = मनात ईच्छा...

                                 " अरे पार आणा... कुदळ घेऊन ये भाऊ... ए बाई काढती सगळं सामान का उकरायला लावू ?..." अंगावर शहारे आले...आज त्यांचे संसार गोळा केले होते आपल्यातल्या संकुचित मनोवृत्तीने !! त्यांची खोपटं उधळून टाकली होती ; आपल्यातल्या हाय-फाय की , कुठल्यातरी नावाच्या मानसिकतेने...!!!                            खूप गोंधळ ऐकू येत होता म्हणून ; खिडकीच्या गजांना घट्ट कवटाळून समोरचं दृश्य मनात चितारणं चालू होतं... पांढरपेशी वर्गातील 'माणसं' झोपडपट्टीतील लोकांशी काहीतरी वाद घालत होती... रात्रीच्या जेवणासाठी दिवसभर मजुरी आणि सकाळच्या दोन घासांसाठी रात्रपाळी करणाऱ्या त्या गोरगरिबांना अक्षरशः हाताला खेचून बाहेर काढणं चालू होतं... त्या पांढरपेशांना त्यांच्या वस्तीत त्यांच्या म्हणण्यानुसार असे गलिच्छ लोक नको होते... आता अशा पांढरपेशांच्या गलिच्छपणावर बोलायचे झाले तर... यांना माणसांची विष्टा दुर्गंधी आहे हे कळतं मात्र यांच्याच (...

                                                                  तरुणाई , शूsss... आवाज नको करू... चल... चोरी करायला चल... 'चोरी'च करायला चल... हो , हो चोरी 'करायलाच'...  लाठी-मार , दगड-गोटे आणि झेंड्यांचीही... चोरी करायला चल... मंदिरातील गाभाऱ्याचीही...!  चोरी करायला चल मशिदीची , गुरुद्वाराची , चर्चची... 'सगळ्याच देव्हाऱ्यां'ची... चल तरुणाई , चोरून नेवूया आपण वासनेची भावना...आवाज नको करू...इथे ऐकायला 'लाख्खो' बसलेत 'आपापला बस्ता' घेऊन... 'कुऱ्हाडीनं' वार करतील... नाहीतर , नाहीतर तुझ्या नकळत ; तुझ्याच डोक्यातून बंदुकीची गोळी आरपार होईल... जी हल्ली अनेकांना चिकटतेय आणि चिकटवणारे मात्र चिकटवण्यासाठी वापरलेल्या डिंकामुळे डोळ्यांसमोरून गायब होतायंत... चल तरुणाई 'तो डिंक' आणि 'ते चिकटवणारेच' चोरून आणू... जिथे आहेत ; तिथून चोरून आणू...                      ...

                                            दादा , काय म्हणतोयस ? शहर काय म्हणतंय तुझं ? ठीकच असणार , माहितीय मला....आणि हो हेही माहितीय की , हे पत्र वाचायला सुद्धा तुला वेळ नसणार ; इतका तू व्यस्त असतोस तुझ्या कामात ...! अरे परवाच गावी जाऊन आलो ; आठवड्याला जातोच मी , म्हटलं रव्या दादाच्या घरी जाऊन येऊ ...  स्टडी सर्कल   बंद झालं त्यानंतर काही भेटलोच नाही आपण... घरी गेलो होतो तुझ्या , तुझी माई भेटली म्हणजे ; माझी सुद्धा आहेच हं... म्हटलं माईच्या हातचा चहा पिऊया ! खूप दिवस चव घेतली नाही पण ; चव बदलली नाही हो अजूनही !! आणि हो तुला 'आलं' लागतं ना , तर माईने आठवण काढली होती , म्हणत होती ''रव्याला 'आलं' लागतं अरे चहामध्ये तुलाही आवडतं ना ?" रव्या दादा माईची तब्बेत खूप खराब झालीये रे . डोळे आत गेलेत आणि कपाळावरच्या आठ्या वाढलेत रे खूपच...!                       माईला पाहिलं की मला माझ्या आईची आठवण येते पण ; रागही य...

                                                                                      माणसाचं मन म्हणजे खूप मोठा गुंता आहे...सोडवायचा जितका प्रयत्न कराल तितका तो वाढत जातो...गुंता वाढतो मग माणसांमधले बंधही सैल होतात कायमचेच...तो गुंता ' प्रेम ' , ' विश्वास ' , ' सोबत ' याबरोबरच ' तिरस्कार ' , ' विश्वासघात ' आणि ' विरह ' यांनी भरलेला असतो...! कसा सोडवायचा म्हटलं तर मन कैक विचारांनी सुन्न होतं...!! त्या विचारांना शंकेची पाल लागते आणि सकारात्मकता निघून जाते आणि गुंता सोडवून नात्याचे बंध पुन्हा जुळवण्याची शाश्वती देणेही कठीण होऊन जाते ! असं म्हणतात की , 'माणसे' ही आपली 'संपत्ती' असते पण स्थावर संपत्तीसाठी माणसं तुटताना पाहिली की , त्यावरचा विश्वासच उडतो...! शेवटी जे समोर येतं ते 'स्वीकारणे' अन्यथा त्यावर 'मात करणे' हे दोनच पर्याय उरतात आणि मानवी स्वभावधर्मानुसार माणूस 'मात क...